Co to są elektrolity?

Elektrolity to substancje, które po rozpuszczeniu w wodzie występują w postaci jonów.

W organizmie człowieka do ważnych elektrolitów należą między innymi sód, potas, chlorki, magnez, wapń i fosforany.

Poszczególne elektrolity pełnią odmienne funkcje, dlatego określenie „elektrolity” nie oznacza jednego konkretnego składnika.

Jakie elektrolity znajdują się w preparatach?

Skład zależy od produktu.

Najczęściej można spotkać preparaty zawierające sód, potas, magnez i chlorki. Niektóre formuły zawierają również wapń, glukozę, witaminy lub inne składniki.

Nie należy zakładać, że każdy produkt określany jako elektrolity ma identyczny skład lub proporcje poszczególnych składników.

Przed zakupem warto więc porównać ilości substancji w zalecanej dziennej porcji lub w przygotowanym płynie.

Do czego potrzebne są elektrolity?

Poszczególne składniki mineralne mają różne funkcje fizjologiczne.

Potas przyczynia się między innymi do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego i mięśni oraz pomaga w utrzymaniu prawidłowego ciśnienia krwi.

Magnez przyczynia się między innymi do utrzymania równowagi elektrolitowej oraz prawidłowego funkcjonowania mięśni i układu nerwowego.

Właściwości produktu należy jednak zawsze opisywać na podstawie jego rzeczywistego składu i warunków stosowania odpowiednich oświadczeń zdrowotnych.

Kiedy tracimy wodę i elektrolity?

Do utraty wody i elektrolitów dochodzi naturalnie każdego dnia między innymi wraz z moczem i potem.

Straty mogą zwiększać się podczas intensywnego wysiłku fizycznego, wysokiej temperatury otoczenia lub obfitego pocenia.

Znaczne ilości płynów i elektrolitów mogą być również tracone podczas biegunki i wymiotów.

Sposób uzupełniania płynów powinien być dopasowany do przyczyny i nasilenia strat.

Elektrolity do picia

Określenie elektrolity do picia może obejmować zarówno gotowe płyny, jak i preparaty przeznaczone do rozpuszczenia w określonej ilości wody.

Przygotowując produkt w saszetce lub proszku, należy dokładnie przestrzegać proporcji wskazanych przez producenta.

Dodanie zbyt małej lub zbyt dużej ilości wody zmienia stężenie przygotowanego płynu.

Elektrolity w saszetkach

Elektrolity w saszetkach są wygodną formą szczególnie wtedy, gdy pojedyncza saszetka odpowiada jednej porcji preparatu.

W zależności od produktu proszek może wymagać rozpuszczenia w ściśle określonej ilości wody.

Nie należy samodzielnie zmniejszać ilości wody w celu uzyskania „mocniejszego” roztworu.

Sposób przygotowania i dawkowanie zawsze powinny odpowiadać instrukcji konkretnego produktu.

Elektrolity w tabletkach musujących

Tabletki musujące z elektrolitami rozpuszcza się w wodzie przed spożyciem.

Mogą zawierać połączenie kilku składników mineralnych, a niekiedy również witamin lub innych substancji.

Przy porównywaniu produktów warto sprawdzić nie tylko smak i liczbę tabletek, ale przede wszystkim ilość poszczególnych elektrolitów w przygotowanej porcji.

Elektrolity w proszku

Preparaty w proszku mogą występować w pojedynczych saszetkach lub większych opakowaniach wieloporcjowych.

Ich skład może być bardzo różny – od prostych mieszanek minerałów po preparaty zawierające również węglowodany.

W przypadku opakowania wieloporcjowego szczególnie ważne jest dokładne odmierzanie zalecanej ilości produktu.

Elektrolity bez cukru

Część suplementów z elektrolitami jest dostępna w wariantach bez dodatku cukru lub o obniżonej zawartości cukrów.

Może mieć to znaczenie dla osób zwracających uwagę na ilość cukru w diecie.

Nie należy jednak automatycznie zakładać, że preparat bez cukru będzie odpowiednim zamiennikiem każdego produktu zawierającego glukozę.

W określonych roztworach nawadniających glukoza jest elementem celowo zaprojektowanego składu.

Elektrolity z glukozą

Niektóre preparaty łączą elektrolity z glukozą lub innymi węglowodanami.

Obecność glukozy może mieć różne znaczenie w zależności od przeznaczenia produktu.

Szczególnym przykładem są odpowiednio skomponowane doustne płyny nawadniające, w których proporcje glukozy i elektrolitów mają znaczenie dla sposobu działania roztworu.

Dlatego produktu z napisem „elektrolity z glukozą” nie należy automatycznie utożsamiać z doustnym płynem nawadniającym ORS.

Elektrolity a doustny płyn nawadniający – czy to to samo?

Nie zawsze.

Określenie elektrolity obejmuje bardzo różne produkty, w tym suplementy diety i napoje zawierające składniki mineralne.

Doustny płyn nawadniający ORS ma natomiast odpowiednio opracowany skład obejmujący między innymi glukozę i elektrolity w określonych proporcjach.

Dlatego przy biegunce lub wymiotach warto sprawdzić dokładne przeznaczenie produktu, a nie kierować się wyłącznie słowem „elektrolity” na opakowaniu.

Elektrolity przy biegunce

Biegunka może prowadzić do utraty zarówno wody, jak i elektrolitów.

W takich sytuacjach stosowane są odpowiednio skomponowane doustne płyny nawadniające, których zadaniem jest uzupełnianie strat płynów i elektrolitów.

Należy przestrzegać instrukcji przygotowania produktu, ponieważ prawidłowe stężenie roztworu ma znaczenie.

Jeżeli biegunka jest nasilona, utrzymuje się lub towarzyszą jej objawy odwodnienia, krew w stolcu, wysoka gorączka albo inne niepokojące objawy, potrzebna jest konsultacja medyczna.

Elektrolity przy wymiotach

Wymioty również mogą powodować utratę płynów i elektrolitów.

W takiej sytuacji znaczenie ma stopniowe uzupełnianie płynów w sposób możliwy do tolerowania przez organizm.

Jeżeli wymioty uniemożliwiają przyjmowanie płynów, są uporczywe lub pojawiają się objawy odwodnienia, należy skontaktować się z lekarzem.

Szczególnej uwagi wymagają małe dzieci, osoby starsze i osoby z chorobami przewlekłymi.

Elektrolity po wysiłku fizycznym

Podczas aktywności fizycznej organizm traci wodę oraz składniki mineralne wraz z potem.

Skala tych strat zależy między innymi od intensywności i długości treningu, temperatury, wilgotności oraz indywidualnej potliwości.

Przy długotrwałym lub intensywnym wysiłku produkty zawierające elektrolity mogą być elementem strategii uzupełniania płynów i składników mineralnych.

Nie każda krótka lub lekka aktywność fizyczna wymaga jednak specjalnego napoju elektrolitowego.

Elektrolity dla sportowców

Produkty przeznaczone dla osób aktywnych mogą zawierać między innymi sód, potas, magnez oraz węglowodany.

Ich skład warto dobierać do rodzaju i czasu trwania wysiłku.

Nie należy utożsamiać wszystkich produktów dla sportowców z doustnymi płynami nawadniającymi stosowanymi przy odwodnieniu związanym z chorobą.

To różne zastosowania i często inny skład produktu.

Elektrolity w upały

Wysoka temperatura może zwiększać utratę płynów przez pocenie.

Podczas upałów podstawowe znaczenie ma regularne przyjmowanie odpowiedniej ilości płynów oraz unikanie nadmiernej ekspozycji na wysoką temperaturę.

Przy intensywnym poceniu wraz z wodą tracone są również elektrolity.

Szczególną uwagę na nawodnienie powinny zwracać osoby starsze, dzieci oraz osoby narażone na długotrwałe działanie wysokiej temperatury.

Elektrolity na kaca?

Alkohol może wpływać na gospodarkę płynów, jednak elektrolity nie są lekiem na kaca i nie przyspieszają usuwania alkoholu z organizmu.

Uzupełnianie płynów może być elementem dbania o nawodnienie, ale nie należy przedstawiać preparatów elektrolitowych jako produktu zapobiegającego skutkom nadmiernego spożycia alkoholu.

Elektrolity dla dzieci

Preparat dla dziecka powinien być dobrany odpowiednio do wieku i przeznaczenia produktu.

Ma to szczególne znaczenie w przypadku biegunki i wymiotów, ponieważ dzieci mogą stosunkowo szybko tracić płyny.

Nie każdy suplement z elektrolitami przeznaczony dla osoby dorosłej będzie odpowiedni dla dziecka.

Należy przestrzegać informacji producenta dotyczących wieku, sposobu przygotowania i stosowania.

Elektrolity dla seniorów

Osoby starsze mogą być bardziej podatne na odwodnienie, między innymi ze względu na zmiany odczuwania pragnienia, sposób żywienia, przyjmowane leki lub choroby przewlekłe.

Nie oznacza to jednak, że każdy senior powinien rutynowo stosować suplementy elektrolitowe.

W przypadku chorób serca, nerek lub stosowania leków wpływających na gospodarkę wodno-elektrolitową wybór preparatu warto skonsultować z lekarzem lub farmaceutą.

Elektrolity a magnez

Magnez jest jednym z elektrolitów i pełni wiele funkcji w organizmie.

Przyczynia się między innymi do utrzymania równowagi elektrolitowej, prawidłowego funkcjonowania mięśni i układu nerwowego oraz prawidłowego metabolizmu energetycznego.

Nie każdy preparat elektrolitowy musi jednak zawierać dużą ilość magnezu.

Jeżeli celem jest przede wszystkim suplementacja magnezu, warto porównać preparat elektrolitowy z produktem przeznaczonym konkretnie do uzupełniania tego składnika.

Elektrolity a potas

Potas jest ważnym elektrolitem uczestniczącym między innymi w prawidłowym funkcjonowaniu mięśni i układu nerwowego.

Jego ilość w preparatach elektrolitowych może znacząco się różnić.

Osoby z chorobami nerek, zaburzeniami gospodarki potasowej lub przyjmujące leki wpływające na stężenie potasu powinny zachować szczególną ostrożność przy samodzielnej suplementacji.

Elektrolity a sód

Sód jest jednym z głównych elektrolitów płynu zewnątrzkomórkowego.

Jego obecność ma szczególne znaczenie w preparatach przeznaczonych do uzupełniania strat związanych z intensywnym poceniem lub w odpowiednio skomponowanych płynach nawadniających.

Ilość sodu może jednak bardzo różnić się pomiędzy produktami, dlatego nie należy oceniać preparatu wyłącznie na podstawie ogólnego hasła „zawiera elektrolity”.

Czy można pić elektrolity codziennie?

To zależy od rodzaju produktu, jego składu, diety i potrzeb użytkownika.

Zdrowa osoba nie musi automatycznie stosować suplementu z elektrolitami każdego dnia.

Jeżeli preparat jest suplementem diety, należy przestrzegać zalecanej dziennej porcji i uwzględniać składniki dostarczane z dietą oraz innymi suplementami.

Długotrwałego stosowania wysokich ilości składników mineralnych nie należy rozpoczynać bez uzasadnienia.

Czy można przedawkować elektrolity?

Tak. Nadmierna podaż niektórych składników mineralnych może być niekorzystna.

Szczególnej ostrożności wymagają osoby z zaburzeniami czynności nerek, chorobami układu krążenia oraz przyjmujące leki wpływające na stężenie sodu lub potasu.

Nie należy więc przekraczać zalecanego sposobu stosowania produktu ani łączyć kilku preparatów elektrolitowych bez sprawdzenia ich składu.

Elektrolity a odwodnienie

Odwodnienie występuje wtedy, gdy organizm traci więcej płynów, niż przyjmuje.

Może być związane między innymi z biegunką, wymiotami, gorączką, intensywnym poceniem lub niewystarczającym przyjmowaniem płynów.

W przypadku łagodnych strat możliwe jest doustne uzupełnianie płynów, ale ciężkie odwodnienie może wymagać pilnej pomocy medycznej.

Jak rozpoznać odwodnienie?

Objawy mogą obejmować między innymi silne pragnienie, suchość w ustach, rzadsze oddawanie moczu, ciemniejszy mocz, osłabienie lub zawroty głowy.

Ciężkie odwodnienie jest stanem wymagającym pomocy medycznej.

Szczególną uwagę należy zwrócić na niemowlęta, małe dzieci, seniorów oraz osoby, które z powodu wymiotów nie są w stanie przyjmować płynów.

Jak przygotować elektrolity w saszetce?

Zawsze zgodnie z instrukcją konkretnego produktu.

Saszetkę należy rozpuścić dokładnie w takiej ilości wody, jaką wskazał producent.

Nie należy zmieniać proporcji ani dodawać dodatkowych składników bez wyraźnego zalecenia.

W przypadku doustnych płynów nawadniających prawidłowe przygotowanie roztworu jest szczególnie istotne.

Jak wybrać elektrolity?

Przy zakupie zwróć uwagę na:

• przeznaczenie produktu – suplementacja, aktywność fizyczna czy doustne nawadnianie,

• zawartość sodu, potasu, magnezu i chlorków,

• obecność glukozy lub innych węglowodanów,

• ilość poszczególnych składników w porcji,

• formę – saszetki, proszek, tabletki musujące lub płyn,

• ilość wody potrzebną do przygotowania porcji,

• wiek użytkownika,

• zawartość cukrów i substancji słodzących,

• liczbę porcji w opakowaniu,

• status produktu i deklarowane przez producenta zastosowanie,

• inne stosowane suplementy i leki.

Nie należy wybierać preparatu wyłącznie na podstawie liczby składników lub hasła „nawodnienie”. Najważniejsze jest dopasowanie składu i przeznaczenia produktu do sytuacji, w której ma być stosowany.

Elektrolity w PharmaProfit

W kategorii Elektrolity w PharmaProfit możesz porównać produkty zawierające składniki mineralne przeznaczone do różnych zastosowań.

W zależności od asortymentu znajdziesz tutaj elektrolity w saszetkach, proszku i tabletkach musujących, preparaty z sodem, potasem i magnezem, produkty z glukozą i bez dodatku cukru oraz odpowiednio przeznaczone preparaty do doustnego nawadniania.

Przed zakupem porównaj przede wszystkim przeznaczenie, skład, ilość poszczególnych elektrolitów oraz sposób przygotowania produktu. Szczególnie w przypadku biegunki, wymiotów i odwodnienia nie należy traktować wszystkich produktów oznaczonych jako „elektrolity” jako produktów o identycznym działaniu.